Ervaringen met vrijwilligerswerk als wederdienst

vrijwilligers-2Steeds vaker wordt van (ouders van)leden van verenigingen een wederdienst gevraagd: helpen met de voorjaarsschoonmaak, bij de rommelmarkt, het groepsweekend of bijv. pr-werkzaamheden verrichten. Als tegenprestatie krijgen de leden dan een korting op de contributie (positief gesteld), of men kan rekenen op extra contributie (negatief gesteld).
Het Verwey-Jonker Instituut heeft onderzocht hoe dit werkt en of het de betrokkenen bevalt.

De praktijkervaringen met vrijwilligerswerk als wederdienst in sport, wonen en welzijn zijn positiever dan vaak wordt gedacht. Dit concluderen onderzoekers in het rapport “Voor wat hoort wat? Ervaringen met vrijwilligerswerk als wederdienst“, opgesteld in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Daarin staan de bevindingen uit meer dan tien casestudies, literatuuronderzoek en interviews met experts en brancheorganisaties.

Verrassend genoeg zijn de ervaringen met vrijwilligerswerk als wederdienst vaak positief, ook bij mensen die er in eerste instantie de nodige scepsis over hadden. Wel willen vrijwilligers graag een keuze hebben in het soort wederdienst dat ze gaan doen. U vraagt, wij draaien wekt bij moderne burgers weerstand op.

De onderzoeksresultaten zijn belangrijk binnen het huidige maatschappelijk debat over de verzorgingsstaat en actief burgerschap. Daarin voeren moralistische argumenten vaak de boventoon. In de praktijk van wederdiensten troffen de onderzoekers hele andere kwesties aan: Hoe vraag ik iets aan mijn leden of aan de familie van mijn cliënten? Hoe benut ik enthousiasme? Hoe leg ik de afspraken vast en wat doe ik als iemand zich daar niet aan houdt? Hoe maak ik dat professionals familiebetrokkenheid waarderen?

De onderzoekers roepen de overheid op het zelfbeheer in de kinder- en daklozenopvang niet met wetgeving te hinderen. Ook zijn er in de zorg extra inspanningen nodig van de overheid om koudwatervrees weg te nemen. Nu mist de sector nog kansen om de betrokkenheid van mantelzorgers op een goede manier uit te bouwen.

Verder zijn enkele randvoorwaarden van belang als men vrijwilligerswerk als wederdienst vraagt: een behoorlijke introductie van de nieuwe vrijwilliger in de organisatie, begeleiding en coördinatie van het werk, de match tussen vrijwilliger en de groep die met hem of haar te maken krijgt. Ook is het belangrijk dat de vragende organisatie vriendelijk is tegen de nieuwe vrijwilliger en vertelt wat er van de kant van de organisatie tegenoverstaat.

Dit artikel is overgenomen van het Verwey-Jonker Instituut.

De publicatie “Voor wat hoort wat? Ervaringen met vrijwilligerswerk als wederdienst”. is gratis te downloaden via www.verwey-jonker.nl